Razvojna banka Crne Gore (RBCG) u prošloj godini je veoma uspješno poslovala, uz nastavak snažne razvojne uloge u crnogorskoj ekonomiji, a preliminarni rezultati ukazuju na jedan od najboljih poslovnih rezultata u istoriji poslovanja, sa procijenjenim profitom od više od sedam miliona eura, saopštio je u intervjuu Pobjedi predsjednik Upravnog odbora Razvojne banke Nikola Tripković.
On je naveo da je prošle godine uspješno obavljen proces transformacije Investiciono-razvojnog fonda (IRF) u Razvojnu banku.
“Razvojna banka u prošloj godini podržala je crnogorsku privredu sa više od 200 miliona eura kroz namjenske programe. Odobren je 341 zahtjev klijenata. Ovom realizacijom ostvaren je rast od 14 odsto u odnosu na prošlu godinu”, kazao je Tripković.
Da li je tokom 2025. godine uspješno obavljena transformacija Investiciono-razvojnog fonda (IRF) u Razvojnu banku?
TRIPKOVIĆ: Tokom 2025. godine uspješno je obavljen složen i strateški značajan proces transformacije IRF-a u Razvojnu banku. Sprovedene su intenzivne aktivnosti usmjerene na realizaciju zakonom definisanih djelatnosti i izgradnju neophodne institucionalne, organizacione i operativne infrastrukture kao osnove za dalji razvoj u narednim godinama. Vizija Razvojne banke je izgradnja moderne i snažne razvojne finansijske institucije koja će pratiti potrebe crnogorske privrede i ponuditi širok spektar savremenih finansijskih instrumenata po uzoru na razvojne banke država članica EU.
Da li je, prema Vašem mišljenju, Razvojna banka u prvoj godini opravdala očekivanja klijenata, odnosno crnogorske privrede, a i Vaša očekivanja?
TRIPKOVIĆ: Naše aktivnosti odvijale su se na dva nivoa, kontinuirano kreditiranje crnogorske privrede i transformacija same institucije i vjerujem da smo na oba plana ostvarili dobre rezultate. Novi menadžment je poseban fokus stavio na optimizaciju procesa, uklanjanje uskih grla i unapređenje korisničkog iskustva, kako bismo uspostavili efikasniji i dostupniji sistem kreditiranja. Paralelno smo radili na jačanju tržišnog nastupa prodajnog tima, sa ciljem da znanje koje posjedujemo stavimo u funkciju edukacije preduzetnika, posebno onih koji imaju ideje, ali im nedostaje iskustvo ili sigurnost da započnu biznis. Naš cilj je da u narednom periodu olakšamo pristup kreditima svakom klijentu, uz puno poštovanje regulatornih i zahtjeva međunarodnih finansijskih institucija, svjesni da je riječ o procesu koji zahtijeva vrijeme i kontinuitet.
Kako ocjenjujete poslovanje Razvojne banke u 2025. godini? Imate li preliminarne podatke kakav je ostvareni poslovni rezultat u 2025. godini?
TRIPKOVIĆ: Razvojna banka u 2025. godini je veoma uspješno poslovala, uz nastavak snažne razvojne uloge u crnogorskoj ekonomiji. Preliminarni rezultati ukazuju na jedan od najboljih poslovnih rezultata u istoriji poslovanja, sa procijenjenim profitom od preko sedam miliona eura. Ovo nam omogućava da jačamo našu poziciju na tržištu, posebno kod finansiranja ciljnih grupa za koje komercijalne banke nijesu zainteresovane. U prethodnoj godini očuvali smo finansijsku stabilnost i kvalitetan kreditni portfolio, uz visok stepen realizacije planiranih aktivnosti. Tokom prethodne godine fokus je bio na podršci prioritetnim sektorima, jačanju konkurentnosti privrede i unapređenju finansijske inkluzije. Poseban naglasak stavljen je na odgovorno upravljanje rizicima, kao sastavni dio podrške održivom rastu i razvoju crnogorske privrede.
Koji su to glavni projekti koje je Razvojna banka realizovala tokom 2025. godine i ko su vaši najznačajniji partneri?
TRIPKOVIĆ: Razvojna banka je realizovala niz važnih projekata u okviru programa podrške za mikro, mala i srednja preduzeća, sa stimulativnim uslovima za žene preduzetnice, mlade i početnike u biznisu, programa podrške zelenoj tranziciji, energetskoj efikasnosti i održivim investicijama, te finansirala projekte u poljoprivredi, turizmu i prerađivačkoj industriji, posebno u sjevernom regionu. Najznačajniji partneri Banke su međunarodne finansijske institucije, poput Evropske investicione banke, Razvojne banke Savjeta Evrope, Francuske razvojne agencije, kao i resorna ministarstva i lokalne samouprave.
Koliko je Razvojna banka plasirala sredstva tokom 2025. godine i koliko je kredita odobreno? Da li je to na nivou planiranog i ako ste u mogućnosti, napravite poređenje sa 2024. godinom?
TRIPKOVIĆ: Prethodnu godinu zaključili smo sa najboljim poslovnim rezultatom u posljednih nekoliko godina. Razvojna banka u 2025. godini podržala je crnogorsku privredu sa više od 200 miliona eura kroz namjenske programe. Odobren je 341 zahtjev klijenata. Ovom realizacijom ostvaren je rast od 14 odsto u odnosu na prošlu godinu. U okviru odobrenih kredita, 74 odsto se odnosi na mikro i mala preduzeća. Takođe, projekti podrške za žene i mlade u biznisu bilježe rast u odnosu na prethodnu godinu. Od ukupnog broja odobrenih kredita u 2025. godini, 51 odsto se odnosi se na kredite odobrene klijentima na sjeveru i u opštinama sa indeksom razvijenosti ispod državnog prosjeka.
Koji su to dominantni sektori koje je Razvojna banka finansirala tokom 2025. godine, odnosno koje su to glavne kreditne linije?
TRIPKOVIĆ: U našoj ponudi imamo proizvode za sve segmente privrede, uključujući razvojne i infrastrukturne projekte od lokalnog, regionalnog i državnog značaja. Postojeći portfolio programa podrške posebno je usmjeren ka mikro, malim, srednjim preduzećima, kao i opštinama u dijelu infrastrukturnih i razvojnih projekata. U fokusu je osnaživanje ključnih razvojnih sektora – turizma, poljoprivrede, energetike, lokalne proizvodnje i usluga orijentisanih prema izvozu.
Naša ponuda je trenutno najinkluzivnija na finansijskom tržištu, uz posebnu podršku ranjivim grupama, poput početnika u biznisu, žena, individualnih poljoprivrednih proizvođača i zanatlija, kroz dodatno stimulativne uslove. U strukturi odobrenih kredita u 2025. godini, najveće učešće imaju turizam i ugostiteljstvo, uslužne djelatnosti, trgovina, proizvodnja, poljoprivreda i proizvodnja hrane, dok istovremeno raste učešće kreditnih linija namijenjenih investicionim projektima.
Da li je tokom 2025. godine Razvojna banka obezbijedila bolje uslove kreditiranja, odnosno da li je obezbijedila niže kamatne stope nego ranijih godina? Ako jeste, navedite za koliko su smanjene kamatne stope?
TRIPKOVIĆ: U prethodnoj godini obezbijedili smo znatno povoljniju finansijsku podršku, uz smanjenje kamatnih stopa za 0,5 procentnih poena, duže rokove otplate i povoljnije grejs periode, naročito za prioritetne ciljne grupe i sektore. Razvojna banka finansira se po osnovu sredstava obezbijeđenih kroz ugovore sa međunarodnim finansijskim insitucijama, kao što su Evropska investiciona banka, Razvojna banka Savjeta Evrope i Francuska razvojna agencija, pa realizovane kamatne stope prema našim klijentima odražavaju trendove na tržištu. Iako je došlo do umanjenja referentnih kamatnih stopa Evropske centralne banke, cijena izvora finansiranja je i dalje na visokom nivou. Nastojimo da, uprkos takvoj situaciji, ostanemo konkurenti i obezbijedimo kvalitetnu podršku za crnogorsku privredu, vodeći računa o održivom poslovanju.
Kakvi su budući planovi Razvojne banke, na što će biti stavljen akcenat u narednom periodu?
TRIPKOVIĆ: Razvojna banka nastavlja da bude jedan od glavnih nosilaca ekonomske politike Vlade, sa ciljem podsticanja pametnog, održivog i inkluzivnog ekonomskog rasta. Tokom 2026. godine planirano je 210 miliona eura finansijske podrške namijenjene privredi – poljoprivredi, turizmu, energetici i industriji, uključujući podršku izvozu, uz posebne programe za mlade, žene u biznisu i poljoprivrednike. Jedna od ključnih aktivnosti biće pružanje podrške privredi u oblasti uvođenja novih tehnologija i ulaganja u proizvodnju i preradu.
U prethodnoj godini, usmjerili smo se na jačanje naše uloge biznis edukatora na tržištu. U tom pravcu, poseban fokus djelovanja biće usmjeren na sjever i opštine ispod prosjeka razvijenosti, gdje želimo da prezentujemo novi i dinamičniji model poslovanja. Cilj je da pružimo ne samo finansijsku podršku investicijama koje doprinose otvaranju novih radnih mjesta, razvoju infrastrukture, zelenoj tranziciji i transformaciji lokalnih ekonomija, već i nefinansijsku edukativnu podršku.
Razvojna banka će imati ulogu katalizatora investicija i pokretača transformacije sjevernog regiona. Cilj je da preko 50 odsto odobrenih kredita u 2026. godini bude plasirano upravo u ovim područjima. Takođe, crnogorskoj privredi ponudićemo i novu uslugu osiguranje izvoza od netržišnih rizika. Istovremeno, radićemo i na tome da naše aktivnosti usmjerimo na stvaranje uslova za direktno korišćenje namjenskih EU fondova.
Krajem novembra u Skupštini su usvojene izmjene Zakona o Razvojnoj banci Crne Gore, kojima se predviđa brisanje njenih djelatnosti koje se odnose na primanje depozita i pružanje usluga platnog prometa. Kako Vi to komentarišete? Da li su eventualno time poremećeni planovi Razvojne banke?
TRIPKOVIĆ: Važno je naglasiti da osnovna razvojna uloga i ciljevi Razvojne banke ostaju nepromijenjeni. Izmjene Zakona o Razvojnoj banci uticale su na planirane aktivnosti i poslovni model Banke u dijelu koji se odnosi na mogućnost primanja depozita i obavljanja platnog prometa, čime se mijenja jedan dio izvora finansiranja i operativnog funkcionisanja. Međutim, ove promjene biće kompenzovane kroz alternativne izvore finansiranja, prije svega, kroz saradnju sa međunarodnim finansijskim institucijama i razvojnim bankama. U narednoj godini biće uloženi dodatni napori da se stvore uslovi za korišćenje dostupnih grantova i povoljnih finansijskih sredstava iz fondova EU.
Izvor: Pobjeda
Foto: IRF
