Generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore (ZOCG) Mišela Manojlović je pred Odborom za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine Crne Gore predstavila inicijativu za izmjene i dopune Zakona o zaradama zaposlenih u javnom sektoru koju je jednoglasno utvrdio Upravni odbor Zajednice opština CG radi korigovanja odredbi kojim se direktno krši Ustav i Evropska povelja o lokalnoj samouprava, a time i otežava funkcionisanje većine opština.
Manojlović je istakla da su spornim zakonom iz 2016. godine po prvi put regulisane zarade predsjednika opština/gradonačelnika u različitom iznosu koji zavisi od broja stanovnika i da se u tome ogleda povreda Ustava i Evropske povelje čija je primjena jedan od uslova za prijem Crne Gore u EU. Ona je podsjetila da naš Ustav opštinama jemči budžet koji je autonoman i nezavistan od budžeta države, da sistemski Zakon o lokalnoj samoupravi utvrđuje nadležnost skupštine opštine za regulisanje zarada lokalnih funkcionera i lokalnih službenika i namještenika iz tog budžeta, a da Evropska povelja o lokalnoj samoupravi garantuje svim lokalnim samoupravama pravo da stvore materijalne uslove kojima će privući kvalitetne kadrove.
– Koeficijenti za zarade predsjednika opštine/gradonačelnika, koji kao pojedinci obavljaju funkciju izvršnog organa opštine, važećim zakonom su propisani u rasponu od 15,56 do 21,62, u zavisnosti od broja stanovnika lokalne samouprave iako svi, bez razlike, imaju identične nadležnosti i istu krivičnu, prekršajnu, materijalnu i svaku drugu odgovornost za obavljanje te funkcije. Takvom odredbom se ne povređuje samo ustavni princip ravnopravnosti građana pred Ustavom i zakonom, već i princip ujednačenosti zarada za iste poslove i istu odgovornost koji je propisan upravo Zakonom o zaradama zaposlenih u javnom sektoru – poručila je Manojlović, dodajući da je ova zakonska odredbe osporena pred Ustavnim sudom Crne Gore početkom prošle godine, čija se odluka očekuje.
Ona je navela da se zarada predsjednika u malim opština do 10.000 stanovnika obračunava po koeficijentu 15,56, u opštinama od 10 do 50 hiljada stanovnika po koeficijentu 17,29, u opštinama od 50 do 100 hiljada po koeficijentu od 19,02 a najveća koju prima gradonačelnik Glavnog grada po koeficijentu 21,62.
– Koliko je poremećen sistem zarada na lokalnom nivou govori i činjenica da je koeficijent zarade gradonačelnika Glavnog grada izjednačen sa koeficijentom naučnog savjetnika – sa odgovornostima koje su neporedive. Imamo primjer izjednačene zarade predsjednika srednjih opština (Pljevlja, Herceg Novi, Budva i sl.) sa zaradom sekretara DIK-a ili nekih specijalista poput specijaliste sanitarne hemije. Zarada predsjednika malih opština do 10.000 stanovnika (Žabljak, Andrijevica, Plav, Gusinje, Rožaje, Tuzi i sl.) je u rangu zarade člana Disciplinske komisije ili člana Komisije za žalbe. Probem disbalansa između odgovornosti i visine zarada je više nego očigledan – istakla je Manojlović.
Veliki je broj primjera nesrazmjere u zaradama i između samih lokalnih samouprava za iste poslove. Tako je zarada predsjednika manjih opština na nivou zarade sekretara sekretarijata u Glavnom gradu, a predsjednika srednjih opština na nivou zarade glavnog administaratora. Potpredsjednici malih opština izjednačeni su u pogledu zarade sa direktorom Službe za zajedničke poslove Glavnog grada.
Dodatni problem je što je zakonom propisan samo koeficijent predsjednika opština/gradonačelnika, a nisu regulisane zarade ostalih lokalnih funkcionera i visokog rukovodnog kadra u opštinama, čime se povređuje ustavni princip pravne sigurnosti, odnosno vladavine prava.
Inicijativa Zajednice opština ide u pravcu da se izmjenama zakona uvaži isti rad i odgovornost čelnika svih lokalnih samouprava nezavisno od njihove veličine, odnosno broja stanovnika, pa je predložen jedinstven koeficijent za obračun njihovih zarada.
– Takođe su, iz razloga pravne sigurnosti, predloženi jednaki koeficijenti za sve ostale lokalne funkcionere i visoki rukovodni kadar opština koji su, po važećem zakonu, takođe vezani za broj stanovnika, pa su i po tom pitanju neprihvatljivo velike razlike. Ovo je, naime, jedina šansa da opštine, naročito najmanje, stimulišu zapošljavanje na najodgovornijim pozicijama u lokalnoj administraciji, što je u postojećim uslovima veliki izazov, naročito kad su u pitanju kadrovi za koje se zahtijevaju posebni uslovi. Svjedoci smo posledica nemogućnosti njihovog angažovanja kojima se ili blokira sistem koji onda košta lokalne budžete zbog naplate visokih troškova postupka ili se utvrđuje krivična odgovornost predsjednika opština – navode iz ZOCG.
Odbor za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine Crne Gore naknadno će se izjasniti o ovoj inicijativi Zajednice opština, a očekuje se da je poslanici pretoče u amandman.
