Inicijativa za izmjenu Zakona o privrednim društvima, koju je usvojio Upravni odbor Zajednice opština Crne Gore, upućena je Ministarstvu ekonomskog razvoja, kako bi se rok za usaglašavanje organizacije i poslovanja sa njegovim odredbama produžio do kraja septembra ove godine, odnosno do usvajanja posebnog zakona o upravljanju društvima u državnom i opštinskom vlasništvu, koji je već u fazi nacrta, saopšteno je iz Zajednice opština.
“Važeći rok za usaglašavanje sa Zakonom o privrednim društvima ističe krajem marta, a lokalna preduzeća zbog svog specifičnog pravnog položaja u odnosu na druga privredna društva nijesu u mogućnosti da završe sve propisane obaveze do tog datuma. Još veći problem predstavlja činjenica da se statuti lokalnih preduzeća ne mogu uskladiti sa novim zakonom a da istovremeno ne dođe do povrede sistemskog Zakona o lokalnoj samoupravi, kao i drugih zakona koji se na njih primjenjuju poput Zakona o finansiranju lokalne samouprave, Zakona o državnoj imovini, Zakona o komunalnim djelatnostima, Zakona o radu, Zakona o sprečavanju korupcije i drugih”, naglašavaju.
Istovremeno, kako su dodali, usklađivanje statuta sa sistemom lokalne samouprave po automatizmu povlači povredu odredbi Zakona o privrednim društvima.
“Izlaz iz ove situacije, prema ocjeni Zajednice opština jeste upravo odlaganje usaglašavanja sa postojećim zakonom do donošenja novog zakona koji priprema Ministarstvo finansija, a koji će prepoznati specifičnosti preduzeća u državnom i opštinskom vlasništvu i neophodnost uređivanja određenih pitanja na drugačiji način u odnosu na ostala privredna društva”, poručuju.
Navode da se u inicijativi Zajednice opština navode i konkretni primjeri nemogućnosti opštinskih preduzeća da svoje poslovanje usklade istovremeno sa Zakonom o privrednim društvima i ostalim zakonskim propisima koji se na njih odnose.
“Ako bi se opštine, na primjer, odlučile da imaju odbor direktora, koji imaju i sada kao neophodan operativni organ društva, taj odbor bi imenovao direktora koji je u dvojakoj ulozi – kao direktor, a istovremeno i kao član odbora direktora, kako to propisuje Zakon o privrednim društvima. Ovakvo rješenje je u direktnoj koliziji sa sistemskim Zakonom o lokalnoj samoupravi prema kome direktora, kao organa upravljanja opštinskog privrednog društva, imenuje skupština opštine a ne odbor direktora. Osim toga, njegovom imenovanju mora da prethodi raspisivanje javnog konkursa na koji skupštinu opštine obavezuje Zakon o radu”, ističu.
Rješenje prema kome je, kako su kazali, direktor istovremeno i član odbora direktora je u direktnoj koliziji i sa Zakonom o sprečavanju korupcije.
“Ako bi se opštine odlučile za drugi model upravljanja, tj. samo za skupštinu i direktora, bez odbora direktora, to bi značilo davanje ogromnih ovlašćenja direktoru, čime se direktno ugrožava javni interes. Altenativa je svođenje njegovih ovlašćenja na razumnu mjeru, u kom slučaju bi ih neposredno vršila skupština opštine, koja, međutim, po svojoj prirodi nije operativno tijelo koje može efikasno i brzo donositi neophodne odluke, što može izazvati različite posljedice za poslovanje, a u krajnjem i za budžete opština”, piše u saopštenju.
Pored toga, ukazuju iz Zajednice opština, da bi skupština opštine donijela statut jednočlanih DOO, u skladu sa njim prekinula mandat dosadašnjih organa upravljanja i imenovala nove, uz predhodno raspisani i sprovedeni javni konkurs za direktora, taj statut predhodno mora stupiti na snagu u skladu sa Ustavom Crne Gore.
“Znači, potrebne su najmanje tri sjednice skupštine, odnosno najmanje četiri mjeseca za sve zakonske i poslovničke procedure koje ne otklanjaju gore navedene neprihvatljive povrede zakona i rizike. Rješenje koje predlaže Zajednica opština obezbijediće potrebno vrijeme za donošenje posebnog zakona kojim će se izvršiti usklađivanje poslovanja opštinskih i državnih privrednih društava na zakonit način i time stvoriti uslovi za nesmetano pružanje njihovih usluga, od kojih neke predstavljaju osnovno ljudsko pravo”, zaključili su.
