Mart je posvećen podizanju svijesti o raku debelog crijeva, faktorima rizika, simptomima i značaju prevencije.
„Rak debelog crijeva može se uspješno liječiti ukoliko se otkrije na vrijeme. U ranoj fazi bolest često nema jasne simptome, zbog čega se nerijetko otkriva tek kada je uznapredovala“ ukazuju iz Instituta za javno zdravlje Crne Gore.
Zbog toga je, dodaju, izuzetno važno učešće u Nacionalnom programu za rano otkrivanje raka debelog crijeva (skrining programu), koji omogućava otkrivanje promjena koje mogu prethoditi raku, kao i bolesti u ranoj fazi.
Najvažniji faktori rizika su starija životna dob (posebno nakon 50. godine), bliski srodnici oboljeli od raka debelog crijeva ili polipa, nezdrava ishrana, nedovoljna fizička aktivnost, gojaznost, pušenje, konzumacija alkohola i hronične upalne bolesti crijeva. Simptomi mogu uključivati krv u stolici, promjene u navikama pražnjenja crijeva (proliv ili zatvor), dugotrajne bolove i nadimanje u stomaku, neobjašnjiv gubitak tjelesne mase, kao i umor i slabost.
Iz IJZ ističu da se u Crnoj Gori organizovani skrining program raka debelog crijeva sprovodi na nacionalnom nivou i obuhvata osobe oba pola uzrasta od 50 do 74 godine koje nemaju simptome bolesti. Primarni skrining test je fekalni imunohemijski test na skriveno krvarenje u stolici (FIT), dok se osobe sa pozitivnim rezultatom upućuju na kolonoskopiju.
Iz Instituta pozivaju sve građane da se informišu i iskoriste mogućnost učešća u skrining programu, jer rano otkrivanje bolesti može spasiti život.
