Svjetski dan šuma obilježava se svake godine 21. marta, a ovaj datum ustanovile su Ujedinjene nacije s ciljem podizanja svijesti o značaju šuma i drveća, kako unutar šumskih područja, tako i van njih. Povodom ovog dana, države se podstiču da organizuju različite aktivnosti, uključujući kampanje sadnje drveća i edukativne programe.
Ove godine u Pljevljima, opštini sa najvećim šumskim potencijalom u Crnoj Gori, ali i u državi, izostale su manifestacije i šira javna djelovanja, kao što je sadnja ili edukacija mladih o znčaju šuma. Da nije bilo priredbe koju je organizovala područna jedinica „Lane“, „Eko bajke“ iz Pljevalja, ovaj značajan datum prošao bi gotovo nezapaženo.
Šume predstavljaju jedan od najvažnijih prirodnih resursa Crne Gore, ali podaci ukazuju na zabrinjavajuće stanje u prethodnoj godini. Iako vitalnost, dugoročna stabilnost i otpornost šuma formalno nijesu ugroženi, ocjenjuje se da je takvo stanje održano više zahvaljujući povoljnim okolnostima nego sistemskom upravljanju.
Prema Planu razvoja šuma za šumsko područje Pljevalja za period 2018–2027, ukupna površina šuma i šumskog zemljišta iznosi oko 102.000 hektara, od čega je 95.200 hektara pod šumom. U odnosu na ukupnu površinu opštine od 134.600 hektara, šume pokrivaju čak 71 odsto teritorije. Visoke šume čine 58 odsto, izdanačke 22 odsto, dok ostatak otpada na šume niže vrijednosti i nepristupačne dijelove, uključujući i područja Nacionalnog parka Durmitor koja pripadaju teritoriji opštine.
Od ukupne površine, 70 odsto šuma nalazi se u državnom, a 30 odsto u privatnom vlasništvu. Državne šume organizovane su kroz 16 gazdinskih jedinica. Ukupna drvna zapremina procjenjuje se na oko 21,45 miliona kubnih metara, od čega se 18,65 miliona nalazi u državnim, a 2,8 miliona u privatnim šumama.
I pored toga sektor šumarstva i drvoprerade suočava se sa ozbiljnim izazovima. Poseban problem predstavlja činjenica da državno preduzeće za gazdovanje šumama još uvijek nije formirano, što direktno utiče na poslovanje drvoprerađivača, uključujući i peletare. Procjenjuje se da je između tri i četiri hiljade radnih mjesta dovedeno u pitanje.
Dodatne komplikacije nastale su nakon dodjele koncesija za sječu krajem prošle godine. Iako je sječa započeta u decembru, zbog primjene novog Zakona o šumama nije izvršen transport posječene drvne mase do početka nove godine. Samo na teritoriji opštine Pljevlja i šuma leži 150.000 kubika oblovine. Ovakva situacija može imati ozbiljne ekološke posljedice, jer dolaskom proljeća povećava se rizik od pojave potkornjaka, posebno u uslovima kada značajne količine posječenog drveta ostaju u šumi bez adekvatne obrade.
Danas je drvoprerada u Crnoj Gori u najvećoj mjeri u privatnom vlasništvu, a sektor je dodatno oslabljen nakon što je kompanija „Vektra Jakić“ propala. Taj proces pratile su brojne kontroverze i otvorena pitanja, a javnost i dalje očekuje da nadležni organi u potpunosti rasvijetle okolnosti koje su dovele do uništenja ovog giganta, uključujući i eventualnu odgovornost pojedinaca iz ranijeg perioda.
Takođe, dodatni problem predstavlja činjenica da tokom prethodne godine nisu raspisane koncesije za sanitarnu sječu, zbog čega su stotine hiljada kubika oštećene i bolesne drvne mase ostale neuklonjene.
Svima je jasno da je neophodno hitno sistemsko djelovanje kako bi se očuvali šumski resursi, ali i stabilnost privrede koja je u velikoj mjeri oslonjena na ovu granu.
