Građani i dominantno Elektroprivreda (EPCG) do sada su platili ukupno 333 miliona eura povlašćenim proizvođačima za otkup njihove proizvodnje, dok kompanija, od te iste energije, nakon isporuke građanima, ostvaruje svega oko 140 miliona eura prihoda, saopštili su iz EPCG.
Iz te kompanije su rekli da ugovorni aranžman, koji je uspostavila Demokratska partija socijalista, za vjetroelektranu (VE) Možura, ostaje na snazi do kraja 2031. godine, što znači da će EPCG i građani nastaviti da otkupljuju električnu energiju po cijenama približno dvostruko višim od onih po kojima se ta ista energija isporučuje krajnjim potrošačima.
Iz EPCG su, u reagovanju povodom saopštenja DPS-a u vezi sa sistemom podsticanja obnovljivih izvora energije, kazali da je javnosti neophodno predstaviti potpune i tačne činjenice, a ne selektivno izdvojene podatke koji dovode do pogrešnih zaključaka.
Oni su, navodeći ključne podatke o VE Možura, naveli da je ukupna proizvodnja 753.503 megavat sati (MWh), a da je ukupno plaćeno VE Možura 72.336.258 eura.
„Prosječna cijena otkupa je oko 96 EUR/MWh, a vrijednost iste energije prema cijeni za građane: 33.779.822,11 eura“, kaže se u saopštenju.
Navodi se da je prosječna vrijednost prema građanima oko 44,83 do 45 eura po MWh.
„Razlika potrošači – VE Možura: -38.556.435,85 eura. Vrijednost iste energije po HUPX-u je 93.933.951,52 eura. Razlika HUPX – VE Možura: +21.597.693,56 eura. Razlika HUPX – VE Možura bez 2022: oko -1.407.067,53 eura“, dodaje se u saopštenju.
Iz EPCG su rekli da je, kada se govori o VE Možura, ključno istaći da je, prema raspoloživim podacima, za 753.503 MWh električne energije plaćeno ukupno 72.336.258 eura, što znači prosječnu cijenu od približno 96 eura po MWh.
„Istovremeno, vrijednost te iste količine energije po cijeni po kojoj je isporučivana građanima iznosi 33.779.822,11 eura, odnosno približno 44,83 do 45 eura po MWh. Samo po tom osnovu, razlika prelazi 38,5 miliona eura na štetu javnog sistema“, kazali su iz EPCG.
U reagovanju se ističe da je stoga netačno i manipulativno postavljati pitanje zašto građani plaćaju subvencije „ako tržište obezbjeđuje dovoljnu vrijednost“, uz istovremeno prećutkivanje činjenice da EPCG tu energiju nije nabavljala radi berzanske trgovine, već radi stabilnog i sigurnog snabdijevanja domaćih potrošača.
„Za elektroenergetski sistem presudna je razlika između otkupne cijene i cijene po kojoj se energija isporučuje građanima, a ne selektivno izdvojeni berzanski maksimumi“, naglasili su iz EPCG.
Kako su naveli, pozivanje na HUPX predstavlja posebno selektivan pristup.
„Iako ukupna razlika HUPX – VE Možura iznosi 21.597.693,56 eura, gotovo cjelokupan pozitivan efekat potiče iz ekstremne 2022. godine, kada je zabilježen rezultat od oko 23 miliona eura. Kada se ta godina izuzme, zbirna razlika iznosi približno -1,4 miliona eura“, dodaje se u reagovanju.
Navodi se da se ne radi o stabilnom tržišnom modelu, već o jednokratnom tržišnom poremećaju koji se pokušava predstaviti kao pravilo.
„Dodatno, važno je naglasiti da su povlašćeni proizvođači, uključujući VE Možura, sve vrijeme imali mogućnost da se opredijele za tržišni model i direktnu prodaju električne energije. Takvu opciju nijesu izabrali, jer su garantovani otkup i garantovana cijena predstavljali sigurniji i isplativiji model od preuzimanja punog tržišnog rizika“, kaže se u reagovanju.
Ističe se da je zbog toga neprihvatljivo i neosnovano danas se pozivati na tržišne cijene u periodima njihovog rasta, dok je u periodima nižih cijena sav rizik bio prebačen na elektroenergetski sistem i građane.
„Ne može se odbiti tržišni rizik, a zatim se na tržište pozivati samo onda kada to odgovara“, piše u reagovanju.
Iz EPCG su naveli da je suština problema jasna – model koji je uspostavio DPS godinama je štitio povlašćene proizvođače, dok su EPCG i građani snosili finansijski teret takvog sistema.
„U slučaju VE Možura, električna energija je plaćana po cijeni više nego dvostruko većoj od vrijednosti po kojoj je isporučivana građanima. To nije tržišni princip, već sistemsko prebacivanje troškova na javni sektor i krajnje potrošače“, rekli su iz EPCG.
Oni su poručili da ostaju otvorenu za sva zakonita, održiva i odgovorna rješenja koja će doprinijeti rasterećenju građana i smanjenju troškova elektroenergetskog sistema.
Iz EPCG su istakli da neće prihvatiti pokušaje da se selektivnim tumačenjem podataka prikrije odgovornost za model koji je proizveo dugoročne finansijske posljedice.
Izvor: Agencija MINA
