Crna Gora će, ukoliko se nastave aktuelni demokgrafski trendovi, 2050. godine imati 518 hiljada stanovnika, a 2100. godine 326 hiljada, kazala je generalna direktorica Direktorata za demografiju u Ministarstvu socijalnog staranja, brige o porodici i demografije, Mileva Brajušković Popović.
Ona je na konferenciji „Demografska otpornost Crne Gore: Stanovništvo kao temelj održivog razvoja“, koja je organizovana povodom 11. jula – Svjetskog dana stanovništva, rekla da se demografska pitanja ne tiču samo statistike, već određuju budućnost države.
“Zbog toga demografska pitanja oblikuje gotovo sve razvojne politike jedne države”, navela je Brajušković Popović.
Ona je kazala da demografske projekcije nijesu predviđanje neizbježnog ishoda, već upozorenje koje pokazuje posljedice ukoliko ne se ne odgovori na postojeće trendove.
“Ukoliko demografski trendovi budu ovakvi kakvi su u ovom trenutku, u 2050. ćemo imati 518 hiljada stanovnika, a do 2100. godine 326 hiljada stanovnika”, navela je Brajušković Popović.
Ona je poručila da “demografski sat otkucava” i da nema više vremena za odlaganje, jer se promjene odvijaju svakog dana.
“Posljedice će osjećati generacije koje dolaze. Da li smo mi spremni da demografsku politiku prepoznamo kao jedan od ključnih razvojnih prioriteta Crne Gore? Pitanje demografske održivosti je pitanje budućnosti Crne Gore”, kazala je Brajušković Popović.
Ona je rekla da se Crna Gora nalazi u posttranzicionoj demografskoj etapi, koju karakterišu niske stope nataliteta i stope mortaliteta koje su u blagom porastu.
Brajušković Popović je navela da je Crna Gora prvi put zabilježila negativan prirodni priraštaj 2020. godine.
Ona je kazala da je 2021. i 2022. godine zabilježen takođe negativan prirodni priraštaj, zbog situacije sa koronavirusom, a nakon toga su se vrijednosti prirodnog priroštaja blago oporavile i “u blagom smo plusu”.
Brajušković Popović je rekla da to, ipak, ne daje prostora za optimizam, jer je, kako je navela, na snazi jedan kontinuirani pad broja živorođene djece.
“Uzimajući u obzir statistiku od 1961. do prošle godine, vidite da u kontinuitetu pada broj rođenja, da bismo došli do podatka iz prošle godine – da smo zabilježili istorijski minimum broja rođene djece”, dodala je Brajušković Popović.
Ona je navela da je stopa ukupnog fertiliteta, koja predstavlja broj rođene djece po ženi, 1951. godine iznosila 4,6, dok danas iznosi 1,8 ili 1,7, u zavisnosti od same godine statističkog posmatranja.
Prema riječima Brajušković Popović, demografsko pitanje je veoma kompleksno i ne može se posmatrati izolovano od aktuelnog društveno-istorijskog trenutka.
Govoreći o spoljnim migracijama stanovništva, ona je kazala da ne raspolažu tim podacima, već da se rade procjene.
“Procjena je da je od 2011. do 2023. godine Crnu Goru napustilo oko 94 hiljade osoba, što je za jednu malu državu veoma značajan broj. Nije cilj zaustaviti migracije, ali treba insistirati na cirkularnim migracijama”, navela je Brajušković Popović.
Ona je kazala da je treći izazov sa kojim se Crna Gora suočava demografsko starenje.
“U korijenu demografskog starenja stoje dva procesa. Jedan je onaj koji se odnosi na smanjeni nivo rađanja, a drugi je povećano očekivano trajanje života”, dodala je Brajušković Popović.
Kako je kazala, sredinom prošlog vijeka očekivano trajanje života u Crnoj Gori bilo je 59,9 godina, a danas je 78 godina.
Ona je rekla da su sve opštine u demografskoj starosti, ali da je razlika samo u intenzitetu.
“Imamo devet opština u stadijumu najdublje demografske starosti, od kojih se osam nalazi na prostoru sjevernog regiona, a jedna na prostoru centralnog regiona, to je opština Cetinje”, dodala je Brajušković Popović.
Ona je rekla da posebno zabrinjava što sjeverni region učestvuje sa 52,8 odsto u površini Crne Gore, a tu živi svega 24,5 odsto stanovništva.
“A u opštini Podgorica, koja sada obuhvata nešto oko deset odsto teritorije Crne Gore, živi gotovo 30 odsto stanovništva Crne Gore”, navela je Brajušković Popović.
Izvor: Agencija MINA
Foto: Vlada CG
