Ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović uspio je da inicijativu o izmjenama primjene evropskog mehanizma za prekogranično prilagođavanje emisija ugljenika na sektor električne energije dovede do Evropskog parlamenta, gdje je pretočena u formalne amandmane i upućena u dalju zakonodavnu proceduru.
Prijedlog, koji su jednoglasno podržali ministri energetike zemalja Zapadnog Balkana, predstavlja jedan od najznačajnijih zajedničkih regionalnih nastupa prema institucijama Evropske unije u oblasti energetike.
Predloženi amandmani već su razmotreni u nadležnim odborima Evropskog parlamenta, dok su trenutno predmet razmatranja država članica Evropske unije. O njima bi trebalo da se raspravlja i tokom septembarskog zasjedanja Evropskog parlamenta.
Iz Ministarstva energetike i rudarstva saopšteno je da je ovo prvi put da inicijativa koju je pokrenuo ministar iz Crne Gore dobije jednoglasnu podršku svih ministara energetike Zapadnog Balkana i bude razmatrana kroz formalnu proceduru Evropskog parlamenta.
Cilj inicijative je da se omogući pravednija primjena Mehanizma za prekogranično prilagođavanje emisija ugljenika (CBAM) za države Zapadnog Balkana koje istovremeno prolaze kroz proces energetske tranzicije i pristupanja Evropskoj uniji.
– Ovo je dokaz da se glas Zapadnog Balkana može čuti u Briselu kada nastupamo jedinstveno, sa jasnim argumentima i konkretnim prijedlozima. Ponosan sam što je inicijativa koju smo pokrenuli prepoznata kao relevantan doprinos evropskoj debati i što je dobila podršku kolega ministara iz cijelog regiona – rekao je Šahmanović.
On je istakao da cilj inicijative nije odstupanje od evropskih klimatskih politika, već uspostavljanje pravednog okvira za sprovođenje energetske tranzicije.
– CBAM mora biti instrument koji podstiče dekarbonizaciju, a ne prepreka investicijama i razvoju. Zemlje Zapadnog Balkana već ulažu značajne napore kako bi uskladile svoje politike sa evropskim standardima i zato je važno da tranzicija bude pravedna, realna i razvojno održiva – poručio je Šahmanović.
Iz Ministarstva podsjećaju da bi primjena CBAM mehanizma na električnu energiju, bez uvažavanja specifičnosti zemalja Zapadnog Balkana, mogla predstavljati značajan finansijski teret za elektroenergetske kompanije, usporiti ulaganja u obnovljive izvore energije i negativno uticati na konkurentnost privrede.
U narednim sedmicama očekuju se intenzivni razgovori sa evropskim institucijama i državama članicama Evropske unije, uoči naredne faze odlučivanja o predloženim amandmanima.
