Najnovije poskupljenje goriva, iako je država smanjila akcize, donijelo je rekordne cijene naftnih derivata u Crnoj Gori, što dodatno opterećuje budžete građana u jeku turističke sezone. Kakva je bila dinamika promjena cijena po mjesecima od početka godine i šta je sve uticalo na ovakav trend u zemlji i regionu?
Tekuća godina počela je relativno mirno kada je riječ o cijenama naftnih derivata na domaćem tržištu. Tokom januara, maksimalne maloprodajne cijene bile su na najnižem nivou u ovoj godini- litar Eurosupera 95 koštao je 1,35 EUR, a eurodizela 1,27 EUR. Situacija je ostala stabilna čitav mjesec, uz tek minimalno poskupljenje lož ulja za jedan cent, što je građanima pružilo prividno stabilan početak godine.
Već krajem februara dolazi do prvog značajnijeg talasa poskupljenja. Pod uticajem blažih pomeranja na regionalnom i globalnom tržištu nafte, sve vrste goriva poskupljuju za četiri do sedam centi po litru. Eurosuper 95 dostigao je 1,40 EUR, Eurosuper 98 popeo se na 1,43 EUR, dok je Eurodizel skočio na 1,34 EUR po litru.
Tokom marta dolazi do poremećaja na svjetskim berzama nafte, što se momentalno prelilo i na cijene u Crnoj Gori. Zbog naglog skoka berzanskih kvota, gorivo krajem mjeseca drastično poskupljuje, u pojedinim kategorijama i do 12 centi po litru. Ovakav udar na kućne budžete natjerao je Vladu na reakciju, pa je usvojena nova uredba kojom su smanjene državne akcize kako bi se usporio dalji nekontrolisani rast.
April je uprkos smanjenju akciza donio do tada nezabilježene rekorde. Već 7. aprila Eurodizel dostiže 1,78 EUR po litru, postajući ubjedljivo najskuplji derivat. Tek krajem mjeseca, tačnije od 28. aprila, uslijedio je blagi predah i pad cijena za oko 10 centi po litru, čime je privremeno zaustavljen nagli rast sa početka proljeća.
Nakon turbulentnog aprila, maj i jun donijeli su period priželjkivane stabilizacije naftnog tržišta. Cijene benzina ostale su relativno mirne, dok je dizel bilježio blagi pad. Sredinom juna postignut je uravnotežen nivo, litar Eurosupera 95 i Eurodizela izjednačio se na 1,66 EUR, dok je Eurosuper 98 iznosio 1,70 EUR, što je bio najmirniji period prije letnjeg špica.
Ulazak u sam špic turističke sezone, uz povećanu potražnju i nove berzanske skokove, stvorio je snažan pritisak na maloprodajne cijene. Tokom jula svjedočili smo čak dva uzastopna kruga poskupljenja – od 21. jula, cijene ponovo oštro skaču, Eurodizel ponovo probija granicu od 1,80 EUR, uz prateći rast svih ostalih derivata.
Avgust je počeo kratkotrajnim pojeftinjenjem sredinom mjeseca, ali je najnoviji ovonedjeljni obračun donio žestok novi skok od 6 do 7 centi po litru. Kako bi ublažila još veći udar na novčanike građana, Vlada je donijela odluku o privremenom smanjenju akciza na dizel. Ipak, i pored te mjere, sa novim cijenama, gdje Eurodizel iznosi rekordnih 1,88 EUR, Eurosuper 98 i lož ulje 1,80 EUR, a Eurosuper 95 1,76 EUR, građani i privreda trenutno plaćaju najskuplje gorivo od početka ove godine.
Kada je riječ o regionu, crnogorske cijene su u samom vrhu, dok su Bosna i Hercegovina i Hrvatska povoljnije, sa cijenama dizela između 1,60 i 1,71 EUR. Vozači u Crnoj Gori, Srbiji i Albaniji plaćaju neke od najviših iznosa u ovom dijelu Evrope.
Izvor: gradski.me
